კანონი
ინვენტარიზაცია და კანონი
როდის არის ინვენტარიზაცია სავალდებულო, რამდენად ხშირად უნდა ჩატარდეს, რა უფლება აქვს საგადასახადოს და რა ჯდება დანაკლისი — მოკლედ, წყაროების მითითებით.
როდის არის სავალდებულო
წლიური ანგარიშგების წინ
ინსტრუქცია №12-03 · ბრძანებულება №70, მ. 15
ყოველწლიურად, ფინანსური ანგარიშგების შედგენამდე. ძირითადი საშუალებები — სამ წელიწადში ერთხელ მაინც.
მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის შეცვლისას
ინსტრუქცია №12-03 · ბრძანებულება №70, მ. 15
საწყობის გამგის, მოლარის ან სხვა პასუხისმგებელი პირის შეცვლისას — ქონების მიღება-ჩაბარების დღეს. კოლექტიური პასუხისმგებლობისას — ხელმძღვანელის შეცვლისას ან თუ გუნდის 40%-ზე მეტი წავიდა.
ქონების იჯარით გადაცემის, გაყიდვის ან გარდაქმნისას
ინსტრუქცია №12-03 · ბრძანებულება №70, მ. 15
როცა ქონება იყიდება, იჯარით გადაეცემა, ან საწარმო გარდაიქმნება.
დატაცების ან დაზიანების დადგენისას
ინსტრუქცია №12-03 · ბრძანებულება №70, მ. 15
როგორც კი დატაცების, ბოროტად გამოყენების ან დაზიანების ფაქტი დადგინდება.
ხანძრის ან სტიქიური უბედურების შემდეგ
ინსტრუქცია №12-03 · ბრძანებულება №70, მ. 15
ხანძრის, წყალდიდობის ან სხვა საგანგებო სიტუაციის შემდეგ, დაუყოვნებლივ.
საწარმოს ლიკვიდაციისას
ინსტრუქცია №12-03
ლიკვიდაციის ბალანსის შედგენამდე.
რამდენად ხშირად
- რა
- სიხშირე
- საქონელი საწყობში
- წელიწადში 1-ჯერ
- სასურსათო საქონელი
- წელიწადში 2-ჯერ
- მზა პროდუქცია
- წელიწადში 1-ჯერ
- ძირითადი საშუალებები
- წელიწადში 1-ჯერ, მინიმუმ 3 წელიწადში 1-ჯერ
- სალარო
- თვეში 1-ჯერ, მოულოდნელად
რეკომენდებული ვადები — ინსტრუქცია №12-03, მ. 6
საგადასახადოს ინვენტარიზაცია
გაფრთხილების გარეშე
საგადასახადო ორგანო ინვენტარიზაციას ატარებს წინასწარი შეტყობინების გარეშე, უფლებამოსილი პირის ბრძანებით, სასამართლოს გადაწყვეტილების გარეშე.
საგადასახადო კოდექსი, მ. 256, 261
წელიწადში 2-ჯერამდე
არააქციზური საქონლის მფლობელთან — კალენდარულ წელიწადში არა უმეტეს 2-ჯერ; მესამედ — მხოლოდ შემოსავლების სამსახურის უფროსის ან მოადგილის ბრძანებით. აქციზური საქონლის მფლობელთან ეს ზღვარი არ მოქმედებს.
საგადასახადო კოდექსი, მ. 261(1)
კომისია 2 სამუშაო დღეში
ბრძანების ჩაბარებიდან 2 სამუშაო დღეში დირექტორმა უნდა შექმნას საინვენტარიზაციო კომისია. თუ არ შექმნის, კომისიას საგადასახადო თავად შექმნის.
საგადასახადო კოდექსი, მ. 261(1–2)
შერჩევითი შემოწმება
საგადასახადოს შეუძლია ცალკეული სახეობები კომისიის გარეშე აღწეროს. ამ სახეობების საბუღალტრო ნაშთები 2 სამუშაო დღეში უნდა წარადგინოთ.
საგადასახადო კოდექსი, მ. 261(3)
რა ჯდება სხვაობა
50%
აღურიცხავი საქონელი
საქონელი, რომელიც აღრიცხვაში არ არის და პირველადი დოკუმენტი არ აქვს — ჯარიმა მისი საბაზრო ღირებულების 50%.
მ. 286(4)
+10%
დანაკლისი
დანაკლისი ითვლება საბაზრო ფასით მიწოდებად (გადასახადებით). თუ საგადასახადოს ინვენტარიზაციამ აღმოაჩინა — დამატებით ჯარიმა საბაზრო ღირებულების 10%.
მ. 286(9)
200 ₾
მცირე თანხა
თუ საქონლის საბაზრო ღირებულება 1 000 ₾-ს არ აღემატება — ჯარიმა 200 ₾; ყოველ განმეორებაზე — 400 ₾.
მ. 286(11–12)
სანქცია არ გამოიყენება, თუ
- სხვაობა ამავე სახის აღრიცხული საქონლის 2%-ს არ აღემატება;
- ან სხვაობა თავად ასახეთ ანგარიშგებაში ან აცნობეთ საგადასახადოს — მის ინვენტარიზაციამდე ან შემოწმებამდე.
საგადასახადო კოდექსი, მ. 286(10). ამიტომ საკუთარი, რეგულარული ინვენტარიზაცია ჯარიმისგან პირდაპირ გიცავთ.
საბიუჯეტო ორგანიზაციები
ყოველწლიურად, 31 დეკემბრამდე
ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №364 (ცვლ. №303, 2024)
აქტივებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაცია სავალდებულოა ყოველ წელს, ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად.
კომისია მინიმუმ 3 წევრით
ბრძანება №364
კომისიაში შედის მინიმუმ სამი წევრი, თავმჯდომარის ჩათვლით. მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი და შიდა აუდიტორი კომისიის წევრი ვერ იქნება.
შეიძლება შესყიდვით
ბრძანება №364, მ. 5
ხელმძღვანელის გადაწყვეტილებით ინვენტარიზაცია შეიძლება სრულად ჩატარდეს მომსახურების შესყიდვით, ან კომისიას კვალიფიციური სპეციალისტი დაეხმაროს.
როგორ ტარდება
01
ბრძანება და კომისია
ხელმძღვანელი გამოსცემს ბრძანებას და ქმნის კომისიას. არასრული შემადგენლობით ინვენტარიზაცია დაუშვებელია.
02
დალუქვა
დათვლის დაწყებამდე დამხმარე სათავსოები ილუქება.
03
ფაქტობრივი დათვლა
ყველაფერი ითვლება, იწონება ან იზომება — მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის თანდასწრებით. სიტყვიერი ან საბუღალტრო მონაცემის შეტანა შემოწმების გარეშე დაუშვებელია.
04
აღწერილობა
აღწერილობა ადგილზე დგება; შესწორებას და აღწერილობას ხელს აწერს კომისიის ყველა წევრი.
05
შედარება
ფაქტობრივი ნაშთი ედარება საბუღალტრო აღრიცხვას; დგება სხვაობების უწყისი.
06
ოქმი და დამტკიცება
ნორმის ფარგლებში დანაკლისი ხარჯად ჩამოიწერება, ნორმაზე მეტი — ეკისრება პასუხისმგებელ პირს, ზედმეტობა შემოსავლად აიღება. ოქმს ხელმძღვანელი ამტკიცებს 2 კვირაში.
ინსტრუქცია №12-03; საგადასახადოს ინვენტარიზაციისას — ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №994
წყაროები
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი (მ. 256, 261, 286)
- ინსტრუქცია №12-03 — ინვენტარიზაციის ჩატარების წესი (1995)
- ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №994 (2010)
- პრეზიდენტის ბრძანებულება №70 (1998), მ. 15
- ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №364 (2021), ცვლ. №303 (2024)
ეს გვერდი ზოგადი ინფორმაციაა და იურიდიული კონსულტაცია არ არის. კანონმდებლობა იცვლება — ოფიციალური ტექსტი იხილეთ matsne.gov.ge-ზე. საგადასახადო კოდექსის რედაქცია: 25.06.2026.
ჯარიმის ნაცვლად — ზუსტი ნაშთი
ჩავატარებთ ინვენტარიზაციას კანონის მოთხოვნით, მოვამზადებთ აღწერილობას, შედარების უწყისს და ოქმს.