ვისთვის არის სავალდებულო
ინსტრუქცია №12-03-ის მიხედვით ინვენტარიზაცია ტარდება ყოველწლიურად, ფინანსური ანგარიშგების შედგენამდე. ძირითადი საშუალებები — სამ წელიწადში ერთხელ მაინც, თუმცა რეკომენდებულია ყოველწლიურად.
საბიუჯეტო ორგანიზაციებისთვის წესი უფრო მკაცრია: აქტივებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაცია ყოველ წელს, 31 დეკემბრამდე უნდა ჩატარდეს (ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №364, ცვლ. №303).
როდის ტარდება წლის მიღმაც
წლიურის გარდა, ინვენტარიზაცია სავალდებულოა:
- მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის (საწყობის გამგე, მოლარე) შეცვლისას;
- ქონების გაყიდვის, იჯარით გადაცემის ან საწარმოს გარდაქმნისას;
- დატაცების, ბოროტად გამოყენების ან დაზიანების დადგენისას;
- ხანძრის, წყალდიდობის ან სხვა საგანგებო სიტუაციის შემდეგ;
- ლიკვიდაციის ბალანსის შედგენამდე.
რა ჯდება სხვაობა
საგადასახადო ორგანოს შეუძლია ინვენტარიზაცია წინასწარი გაფრთხილების გარეშე ჩაატაროს — არააქციზური საქონლის მფლობელთან წელიწადში 2-ჯერამდე, აქციზურთან კი შეზღუდვის გარეშე. ამ დროს აღმოჩენილ სხვაობას საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლი აფასებს:
- აღურიცხავი საქონელი, რომელსაც პირველადი დოკუმენტი არ აქვს — ჯარიმა საბაზრო ღირებულების 50%;
- დანაკლისი ითვლება მიწოდებად საბაზრო ფასით (დღგ-ით), და თუ საგადასახადომ აღმოაჩინა — დამატებით 10%;
- თუ საქონლის ღირებულება 1 000 ₾-ს არ აღემატება — ჯარიმა 200 ₾, განმეორებისას 400 ₾.
როგორ აიცილოთ ჯარიმა
კანონი თავად გაძლევთ გამოსავალს: სანქცია არ გამოიყენება, თუ სხვაობა ამავე სახის აღრიცხული საქონლის 2%-ს არ აღემატება, ან თუ სხვაობა თქვენ თვითონ ასახეთ ანგარიშგებაში ან აცნობეთ საგადასახადოს — მის ინვენტარიზაციამდე ან შემოწმებამდე (მ. 286(10)).
სწორედ ამიტომ საკუთარი, დროული ინვენტარიზაცია ყველაზე იაფი დაზღვევაა: სხვაობას თქვენ პოულობთ და ასწორებთ, სანამ ვინმე სხვა იპოვის.
მოსამზადებელი სია
- გამოეცით ბრძანება და შექმენით კომისია — არასრული შემადგენლობით დათვლა დაუშვებელია.
- შეარჩიეთ თარიღი, როცა მოძრაობა მინიმალურია: შაბათ-კვირა, ღამე ან არასამუშაო საათები.
- დაასრულეთ ყველა შემოსვლა და გასვლა აღრიცხვაში დათვლის დაწყებამდე.
- საწყობი დაალაგეთ ზონებად და ადგილებად, რომ არაფერი გამოგრჩეთ და არაფერი ორჯერ დაითვალოთ.
- დათვლის შემდეგ შეადარეთ ფაქტობრივი ნაშთი აღრიცხვას და შეადგინეთ სხვაობების უწყისი.
- ოქმი ხელმძღვანელმა 2 კვირაში უნდა დაამტკიცოს; ნორმის ფარგლებში დანაკლისი ხარჯად ჩამოიწერება, ზედმეტობა შემოსავლად აიღება.
როდის ღირს გარე გუნდი
თუ საწყობში ათასობით დასახელებაა, შიდა გუნდი ყოველდღიურ სამუშაოს ვერ აჩერებს, ან აუდიტორს დამოუკიდებელი დათვლა სჭირდება — გარე გუნდი დათვლას ერთ ღამეში ასრულებს და მზა დოკუმენტებს გადმოგცემთ: აღწერილობას, სხვაობების უწყისს და ოქმს №12-03-ის ფორმებით.
დეკემბრის თარიღები სწრაფად ივსება, ამიტომ დაგეგმვა ნოემბერში ჯობს.
წყაროები
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი
- ინსტრუქცია №12-03 — ინვენტარიზაციის ჩატარების წესი
- პრეზიდენტის ბრძანებულება №70 (1998), მ. 15
- ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №364 (2021), ცვლ. №303 (2024)
სტატია იურიდიულ კონსულტაციას არ ცვლის; მუხლები და ციფრები გადამოწმებულია matsne.gov.ge-ზე.
გჭირდებათ ინვენტარიზაცია?
ჩავატარებთ დათვლას, შევადარებთ აღრიცხვას და მოგცემთ სრულ დოკუმენტაციას.
სხვა სტატიები